Achteraf betalen als pinpas: nieuw Nibud-onderzoek bevestigt wat wij al zagen

Meer dan de helft van de jongeren tussen 18 en 27 jaar beschouwt Buy Now Pay Later niet als een lening, maar als een gewone manier van betalen. Dat blijkt uit recent onderzoek van het Nibud. Voor ons bij Ultimoo is het geen verrassing. Deze bevindingen bevestigen de trend die wij bij Ultimoo vorige maand al beschreven: de normalisering van uitgesteld betalen vraagt om een kritische blik.

Wat het Nibud-onderzoek laat zien

Het Nibud ondervroeg jongvolwassenen van 18 tot 27 jaar over hun gebruik van achteraf betaaldiensten zoals Klarna en Riverty. De uitkomst is veelzeggend: wie BNPL gebruikt, beschouwt het niet als schuld. Het wordt gezien als betaalmiddel, net als een pinpas of contant geld. Mensen die geen gebruikmaken van BNPL, ziet het wel als een lening.

Hoofdpunten uit het onderzoek:

• Meer dan 50% van de jongvolwassenen ziet BNPL als betaalmiddel en niet als lening.
• Ca. 25% van de BNPL-gebruikers betaalt wel eens te laat.
• 13% van de minderjarige scholieren gebruikt BNPL, ondanks de leeftijdsgrens.

Gebruikers van BNPL staan vaker rood, hebben vaker een creditcard en kopen vaker op afbetaling. Ze houden hun administratie iets beter bij, omdat de betalingstermijnen hen daartoe dwingen. Maar dat voorkomt niet dat ook hier de schulden zich opstapelen. Dit is precies de blinde vlek waar Arjan Stigter in maart al voor waarschuwde: aanbieders zien niet wat een consument bij concurrenten uitstaan heeft, en de consument zelf doorgaans ook niet.

De zorgplicht ontbreekt nog steeds

In onze eerdere blog beschreven we hoe het BNPL-model soms lijkt ingericht op vergissing. Het systeem floreert bij consumenten die het overzicht verliezen en meer schulden maken. Het Nibud-onderzoek laat zien dat dit niet alleen een theorie is. Het is de dagelijkse werkelijkheid van meer dan de helft van de jonge BNPL-gebruikers.

De kern van het probleem:

Jongeren verbinden BNPL met gemak, niet met verplichting. Zolang aanbieders geen deugdelijke kredietwaardigheidscheck uitvoeren en schulden niet centraal worden geregistreerd, blijft stapeling structureel mogelijk. Vervolgens worden incassobureaus gevraagd de schade te herstellen van een onverantwoord voortraject, met alle gevolgen van dien.

Regelgeving op komst, maar we zijn er nog niet

Er is goed nieuws op komst. In november 2026 treden strengere regels in werking voor aanbieders van achteraf betaaldiensten: een verplichte leeftijdsverificatie en mogelijk een inkomenscheck. Vanaf dat moment vallen aanbieders ook onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten. Dit sluit aan op de implementatie van de Europese Consumer Credit Directive II, waar wij als Ultimoo al langere tijd op aandringen.

Tot die tijd verkeren jongeren en de bedrijven die aan hen leveren in een kwetsbare tussenperiode.

Wat betekent dit voor u als ondernemer?

Levert u aan jongvolwassenen, of biedt u zelf een betaaloptie achteraf aan? Dan is dit onderzoek van het NIBUD een direct signaal. De klant die vandaag bestelt, heeft mogelijk al meerdere openstaande BNPL-verplichtingen bij andere aanbieders, zonder dat u of hij dat weet.

Goed debiteurenbeheer begint daarom vóórdat een factuur onbetaald blijft:

• Communiceer betalingstermijnen helder en herhaal ze bij iedere transactie.
• Volg betalingsachterstanden snel op, bij voorkeur binnen veertien dagen.
• Schakel tijdig een minnelijke incassopartner in zodra een herinnering geen effect heeft.
• Controleer of uw eigen betaalproces voldoet aan de aankomende zorgplichtregels.

Hoe eerder een incassotraject wordt opgestart, hoe groter de kans op succesvolle inning. Wachten vergroot het risico dat de debiteur inmiddels meerdere schuldeisers heeft en uw vordering achteraan in de rij staat.